De wereld investeert miljarden in natuurbehoud, maar tegelijkertijd stromen er biljoenen naar economische activiteiten die het milieu juist beschadigen. Dat blijkt uit het nieuwe rapport State of Finance for Nature 2026 van de United Nations Environment Programme (UNEP).
De wereld van nu vraagt om ingrijpende financiële hervormingen naar een economie die werkt voor mens én planeet. De kernboodschap van het rapport is scherp: voor elke euro die naar natuurbescherming gaat, wordt dertig euro geïnvesteerd in activiteiten die natuur vernietigen.
Geldstromen onthullen de uitdaging
Volgens het rapport is de schade vooral zichtbaar in sectoren zoals nutsbedrijven, industrie, energie en basismaterialen. Daarnaast profiteren verschillende sectoren nog steeds van milieuschadelijke subsidies, waaronder:
- fossiele brandstoffen
- landbouw
- transport
- bouw
“Als je het geld volgt, zie je hoe groot de uitdaging is,” zegt Inger Andersen, directeur van UNEP. Zij benadrukt dat investeringen in natuurgebaseerde oplossingen achterblijven, terwijl schadelijke investeringen juist toenemen. “We kunnen óf investeren in de vernietiging van de natuur, óf in haar herstel — er is geen middenweg.”
Oplossingen
Het rapport schetst ook een route naar wat de auteurs een “grote natuur-omslag” noemen. Er zijn volgens hen al bewezen en economisch haalbare oplossingen die zowel de natuur als de economie versterken.
Voorbeelden zijn:
- steden vergroenen om hitte-eilandeffecten te verminderen en leefbaarheid te verbeteren
- natuur integreren in weg- en energie-infrastructuur
- emissie-negatieve bouwmaterialen ontwikkelen en opschalen
Daarnaast pleiten de onderzoekers voor het versneld afbouwen van schadelijke subsidies en het opschalen van investeringen die “nature-positive” zijn.
De cijfers in vogelvlucht
De kloof tussen schadelijke en positieve investeringen is nog groot. In 2023 ging 6,1 biljoen euro naar natuur-negatieve activiteiten, terwijl slechts 185 miljard euro natuurgebaseerde oplossingen ondersteunde. Het grootste deel daarvan kwam uit publieke middelen
Tegelijk is er voorzichtig positief nieuws. De uitgaven voor biodiversiteit en landschapsbescherming stegen tussen 2022 en 2023 met 11 procent. Internationale publieke financiering voor natuurgebaseerde oplossingen lag in 2023 22 procent hoger dan in 2022 en zelfs 55 procent boven het niveau van 2015.
Ook in Nederland speelt de vraag hoe financiële stromen beter kunnen bijdragen aan natuurherstel. Denk aan investeringen in klimaatadaptatie, natuurinclusief bouwen, circulaire materialen en vergroening van steden. Voor bedrijven, financiële instellingen en overheden ligt hier een duidelijke opdracht: kapitaal verschuiven van natuur-schadelijke naar natuur-positieve activiteiten.
De oplossingen bestaan al — nu is het moment om het geld dezelfde kant op te laten stromen.