SCHOON WATER EN SANITAIR
Hoewel de toegang tot schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen in Nederland goed geregeld is, komen ook hier de waterkwaliteit en de beschikbaarheid van schoon water steeds vaker onder druk te staan. Bijvoorbeeld door langdurige droogte, vervuiling en overbelasting van het watersysteem. Dat vraagt om bewuster omgaan met water, ook op de werkvloer.
Organisaties kunnen op veel manieren bijdragen aan slimmer en zuiniger watergebruik. Denk aan het opvangen van regenwater, het hergebruiken van licht vervuild afvalwater in industriële processen of het verminderen van verspilling in sanitaire voorzieningen en schoonmaakprocessen. Als we onze toiletten voorzien van een waterbesparende knop, besparen we per keer 4 tot 6 liter topkwaliteit drinkwater. En als we de groenvoorziening besproeien met opgevangen regenwater, kan dat per zomer tussen de 120 en 240 liter drinkwater per m² schelen.
De ondernemingsraad kan het gesprek aangaan over waterbesparende maatregelen, circulaire installaties en bewustwording onder medewerkers. Dat levert niet alleen milieuwinst op, maar kan ook bijdragen aan lagere kosten, klimaatadaptatie en meer betrokkenheid bij duurzaam werken. Daarbij gaat het niet alleen om efficiënt gebruik van water, maar ook om het creëren van toegankelijke en hygiënische voorzieningen die prettig zijn voor iedereen.
Hoe kunnen we in onze organisatie het gebruik van leidingwater door de medewerkers verminderen en de sanitaire voorzieningen verbeteren?
Ambitie: Het gebruik van kostbaar leidingwater verminderen door gedragsverandering bij medewerkers én het toepassen van slimme technieken, zoals gebruik van regen- of afvalwater in industriële processen. Daarnaast wordt gestreefd naar toegankelijke en klantvriendelijke sanitaire voorzieningen voor iedereen.
Verantwoordelijke: De verantwoordelijkheid ligt bij facilitair beheer, eventueel in samenwerking met HR en gebouwbeheer. Zij zijn betrokken bij zowel technische systemen als gebruikerservaring.
Actie: Start met een waterbesparingsplan waarin technische aanpassingen en gedragsmaatregelen gecombineerd worden. Betrek OR-leden vroegtijdig bij dit plan en ondersteun hen met informatie over mogelijke alternatieven en de impact op medewerkers.
Welke bedrijfsprocessen zijn water-intensief, welke lozingen vinden daarbij plaats, en hoe kunnen we waterverbruik, risico’s, kosten én baten op korte en lange termijn in kaart brengen en verbeteren?
Ambitie: Waterverbruik en lozingen verminderen door processen efficiënter in te richten, risico’s te verkleinen of zelfs volledig te elimineren. Waar mogelijk wordt gezocht naar structurele oplossingen in plaats van tijdelijke beheersmaatregelen.
Verantwoordelijke: De verantwoordelijkheid ligt bij operations, milieumanagement of technische dienst. Zij kennen de processen en de mogelijkheden om watergebruik en lozingen aan te pakken.
Actie: Voer een analyse uit van waterintensieve processen en lozingspunten. Verken vervolgens met externe kennispartners en leveranciers welke innovaties beschikbaar zijn. Zorg dat medewerkers en OR inzicht krijgen in deze analyse en betrek hen bij de besluitvorming over vervolgstappen.
Op welke manier heeft onze organisatie/ons bedrijf invloed op de kwaliteit van het drinkwater en de sanitaire voorzieningen in onze toeleveringsketen, en welke mogelijkheden hebben we om hier invloed op uit te oefenen?
Ambitie: Eisen stellen aan leveranciers met betrekking tot verantwoord watergebruik en sanitaire voorzieningen. Daarbij kan gewerkt worden met certificeringssystemen of maatschappelijke standaarden.
Verantwoordelijke: De inkoopafdeling draagt verantwoordelijkheid voor het opnemen van watercriteria in het inkoopbeleid, met mogelijke gevolgen voor marketing en communicatie.
Actie: Herzie het inkoopbeleid op watercriteria, zoals gebruik van duurzaam waterbeheer of sanitaire voorzieningen bij toeleveranciers. Verken samenwerkingen met ketenpartners in binnen- en buitenland en stimuleer leveranciers om transparant te zijn over hun waterimpact.
Welke nationale, EU of internationale wetten en regelgeving zitten een verantwoord watergebruik in de weg?
Ambitie: Binnen de bestaande wetgeving maximaal duurzaam handelen, en daar waar knelpunten ontstaan samen met andere partijen pleiten voor verbetering of verduidelijking van regelgeving.
Verantwoordelijke: De juridische afdeling en communicatie/lobby-afdeling zijn verantwoordelijk voor het monitoren van relevante wetgeving en het onderhouden van contacten met brancheorganisaties of beleidsmakers.
Actie: Breng juridische knelpunten in kaart en start een interne werkgroep die verkent hoe de organisatie zich hierin kan positioneren. Informeer de OR over deze belemmeringen en laat hen meedenken over gezamenlijke initiatieven, bijvoorbeeld via sectorale allianties of beleidsbeïnvloeding.