SDG 1 Alliantie – Geen Armoede

Alliantiecoördinator SDG 1
Marjolijn van Gerven
marjolijn@hettransformatiebureau.nl

1. Wie zijn we

De SDG1-alliantie wordt gevormd uit partners afkomstig uit de overheid, het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en de wetenschap. Daarnaast worden bestaande armoede allianties gevraagd zich aan te sluiten bij de SDG1-alliantie.

De volgende organisaties worden benaderd voor deelname aan de SDG1-alliantie: Ministerie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, G4 (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag), Sociaal Economische Raad, Ombudsman, Kinderombudsman, College voor de Rechten van de Mens, Sociale verzekeringsbank, VNG, Defence for Children, Kansfonds, Oranjefonds, Goldsmeding Foundation, Leger des Heils, Erasmus Universiteit, Alliantie Kinderarmoede, Sociale Alliantie, Armoedecoalitie Utrecht, CBS en SCP/CPB[1].

Daarnaast worden ervaringsdeskundigen betrokken bij de SDG1-alliantie. Het betrekken van ervaringsdeskundigen draagt bij aan het ontwikkelen van ideeën die aansluiten op de praktijk. Daarnaast wordt erop ingezet dat de betrokkenheid van ervaringsdeskundigen bijdraagt aan hun verbondenheid met de Nederlandse samenleving en het ontwikkelen van een positief zelfbeeld: belangrijke bouwstenen om het patroon van armoede te doorbreken.

De SDG1-alliantie brengt haar kennis in als het gaat om armoedebestrijding. Dit gebeurt aan de hand van de vraag: “Hoe bereiken we samen 50% minder armoede in 2030?”. Gezamenlijk worden structurele oplossingen verkend en nieuwe ideeën ontwikkeld. Op basis hiervan wordt een gezamenlijke Actie agenda “SDG1 – Decade of Transformation” opgesteld.

De SDG1-alliantie hanteert een brede definitie voor armoede. Dat betekent dat armoede niet alleen wordt gezien als het niet hebben van voldoende inkomen. Het gaat ook over de oorzaken en gevolgen van armoede. Vanuit dit perspectief heeft SDG1 raakvlakken met de volgende SDG-doelen: SDG2 (Honger), SDG3 (Gezondheid), SDG4 (Onderwijs), SDG5 (Gender), SDG8 (Waardig Werk), SDG10 (Ongelijkheid), SDG11 (Duurzame Steden), SDG16 (Veiligheid). SDG1 vormt derhalve samen met voorgenoemde doelen de Social Goals binnen de SDG-agenda en werkt intensief met deze allianties samen.

[1] Met het merendeel van deze partners zijn in de periode 2019-2020 verkennende gesprekken gevoerd. Het bedrijfsleven wordt aangesloten zodra de voornaamste armoedevraagstukken zijn gesignaleerd.

2. Waar staan we

Om de huidige stand van zaken in Nederland weer te geven wordt gebruikt gemaakt de Monitor Brede Welvaart & Sustainable Development Goals- 2020 van het CBS. In deze monitor is voor het eerst sinds 2015 een inschatting gegeven van de relatieve armoede in Nederland. Dit betekent dat vanaf heden -2020- tot 2030 de 50% reductiedoelstelling daadwerkelijk jaarlijkse gemeten kan gaan worden.

Volgens de Monitor Brede Welvaart leeft 13,3% van de Nederlandse bevolking onder de armoedegrens[1]. De armoedekloof[2] is groter geworden en betreft 18,3%. De langdurige armoedehuishoudens die vier jaar of langer onder de armoedegrens leven, is toegenomen naar 3%. Volgens het CBS is het percentage kinderen tot 12 jaar dat in armoede leeft, afgenomen. Op verzoek van de SDG1-coördinator onderzoekt het CBS de factoren die hebben bijgedragen aan deze afname. De gemiddelde schuld per huishouden is € 99.972.

Ruim een kwart van de bevolking (25,2%) maakt zich zorgen over hun financiële toekomst. Het rapport Kansrijk Armoedebeleid van het SCP/CPB (juni 2020) bevestigd dat deze zorgen terecht zijn. Het SCP/CPB hebben berekend dat aan de hand van voorgenomen overheidsbeleid armoede in Nederland de komende jaren met een kwart zal toenemen. Hierin zijn de effecten van de coronacrisis nog niet meegenomen. Dus hoewel Nederland volgens de monitor Brede Welvaart Europese koploper is in het aandeel armoede, is het zeker noodzakelijk om alle zeilen bij te zetten als het gaat om het behalen van SDG1.

Voor meer achtergrondinformatie wordt verwezen naar de Monitor Brede Welvaart & Sustainable Development Goals (2020) en Kansrijk Armoedebeleid (2020).

[1] 60% van het mediane inkomen, vastgesteld op € 25.620.

[2] Verschil tussen de armoedegrens en het mediane inkomen armen in 2018

3. Waar willen we heen

De SDG1-Alliantie zet zich in om doelstelling 1.2 te behalen: het halveren van relatieve armoede in Nederland. Daarbij neemt zij de subdoelen van SDG1 in ogenschouw zoals het zorgdragen voor mobilisatie van middelen, solide beleidskaders, toepasbare sociale beschermingssystemen[1], het creëren van gelijke rechten en het vergroten van de weerbaarheid van mensen in armoede.

[1] Hierbij wordt opgemerkt dat Nederland weliswaar een uitgebreid sociaal beschermingssysteem kent, ten opzichte van Europa en de rest van de wereld. Er wordt daarom met name een herijking naar het huidige systeem uitgevoerd aangezien armoede in Nederland niet structureel afneemt.

4. Hoe komen we daar

Het bereiken van de SDG1-doelstelling wordt in de eerste plaats tot stand gebracht door een krachtige positionering van SDG1 binnen de SDG-agenda in combinatie met de positionering van de SDG-agenda in de landelijke politiek. Alleen hiermee ontstaat voor de SDG1-alliantie de mogelijkheid om daadwerkelijk invloed te kunnen uitoefenen op het armoedevraagstuk in Nederland. De SDG1-alliantie heeft er baat bij als SDG Nederland in samenwerking met de landelijke SDG-coördinator, Sandra Pellegrom, inzet op inhoudelijke inspraak van de SDG1-alliantie op beleidsagenda- en keuzes van de Rijksoverheid. Deze positionering is niet alleen relevant voor SDG1, maar geldt voor alle Social Goals van de SDG agenda.

Daarnaast is een goed onderbouwde inhoudelijke agenda van belang. Dat betekent dat wordt gestreefd naar het bijeen brengen van kennis die daadwerkelijk bijdraagt aan het verkrijgen van inzicht in de structurele oorzaken van armoede in Nederland. En kennis en creativiteit om nieuwe oplossingen te bedenken. Dat betekent dat partners bijeen worden gebracht die hiertoe in staat zijn (zie voorgenomen deelnemers aan de SDG1-alliantie).

In 2025 is bereikt dat de SDG1 Alliantie een voorname landelijke positie inneemt als het gaat om de innovatieve en internationaal aansprekende wijze waarop armoede in Nederland wordt bestreden. Daarnaast zijn voldoende middelen gemobiliseerd om in de laatste vijf jaar tot 2030 effectief bewezen acties en oplossingen op te schalen. Hierbij wordt samengewerkt met diverse partners uit de Nederlandse samenleving die elkaar aanvullen en elkaars activiteiten versterken.

5. Hoe is de voortgang

In de afgelopen 1,5 jaar is aandacht gevraagd voor SDG1 binnen het SDG-coördinatoren overleg, bij het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij gemeenten (G4), vermogensfondsen, bedrijfsleven en mensenrechten organisaties. Daarnaast is middels interviews aandacht gevraagd voor SDG1 met publicaties op SDG Nederland (https://www.sdgnederland.nl/nieuws/nederland-laat-kansen-liggen-om-armoede-aan-te-pakken/), Duurzaamheid.nl (https://duurzaamheid.nl/artikelen/binnen-tien-jaar-de-helft-minder-armoede-in-nederland/) en Erasmus universiteit/ RSM (https://www.rsm.nl/about-rsm/news/detail/14911-alumna-marjolijn-van-gerven-has-her-eyes-on-the-prize/).

In 2019 zijn gesprekken gestart met de Erasmus Universiteit voor het starten van een SDG1-Armoedelab. Deze gesprekken hebben ertoe geleid dat de SDG1-coördinator in staat wordt gesteld om vanaf september 2020 het SDG1-Armoedelab op te gaan starten[1].

Het SDG1-Armoedelab brengt wetenschappelijke kennis over armoedebestrijding samen en maakt dit praktisch toepasbaar. De activiteiten die in het SDG1-Armoedelab worden verricht zijn: Actiegericht onderzoek, Impact onderzoek en een Design Lab.

Dat de wetenschap een significante bijdrage kan leveren aan armoedebestrijding heeft het MIT Poverty Action Lab bewezen. In 2019 ontving Esther Duflo, mede namens haar collega’s, de Nobelprijs van de Economie voor hun bijdrage aan het internationaal bestrijden van armoede. Vanuit de Erasmus universiteit zal de samenwerking met het MIT Poverty Action Lab worden gezocht.

Het SDG1-Armoedelab ondersteunt de SDG1-alliantie door te voorzien in een wetenschappelijke onderbouwing als het gaat om het ontwikkelen van nieuwe ideeën t.b.v. het duurzaam bestrijden van armoede. De SDG1-alliantie brengt hiertoe relevante armoedevraagstukken uit de Nederlandse samenleving in.

In de periode 2020-2021 komt de SDG1-alliantie vier maal bijeen. In deze bijeenkomsten wordt toegewerkt naar het bijeen brengen van kennis, het verkennen en ontwikkelen van nieuwe ideeën, de wetenschappelijke toetsing hiervan i.s.m. het SDG1-Armoedelab en het vertalen van de uitkomsten naar een Actieplan SDG1 2021- 2030.

Tijdens SDG Action Day 2020 wordt een workshop verzorgd in samenwerking met het Ervaringshuis uit Rotterdam. Dat betekent dat een ervaringsdeskundige jongere zijn/haar verhaal deelt over het leven in armoede. De workshop is bedoeld om onder jongeren het bewustzijn te vergroten als het gaat om het leven in armoede in Nederland. Daarnaast zal aan de deelnemers worden gevraagd om mee te denken in duurzame oplossingen te bedenken voor het armoedevraagstuk in Nederland.

In januari 2021 staat in het vak Sustainable Grand Challenge[2] SDG1 centraal als grand challenge. Dat betekent dat circa 180 (internationale) studenten gedurende drie weken aan de slag gaan met armoedevraagstuk in Nederland. Zij worden gevraagd om oplossingen te bedenken die meegenomen kunnen worden in het Actieplan SDG1 2021- 2030. Daarnaast wordt een selectie gemaakt van oplossingen die worden aangedragen voor de SDG Routekaart 2022.

In de vergaderingen met de SDG coördinatoren wordt de integraliteit van SDG1 met de gehele SDG agenda ingebracht. Daarnaast wordt bijgedragen aan een gezamenlijke agenda voor de Social Goals (SDG2, SDG3, SDG4, SDG5, SDG8, SDG10, SDG11, SDG16).

[1] Het SDG1-Armoedelab verkrijgt een plek binnen het Erasmus Initiative Dynamics of Inclusive Prosperity onder leiding van professor Martin de Jong.

[2] Dit vak wordt verzorgd door Rotterdam School of Management- Erasmus universiteit

Pin It on Pinterest