SDG 10 Alliantie – Ongelijkheid Verminderen

Coördinator SDG 10 Alliantie
Jannet Vaessen
jannet@womeninc.nl

1. Wie zijn we

De alliantiecoördinator voor SDG 10 – ongelijkheid verminderen – is Jannet Vaessen (oprichter en directeur-bestuurder van WOMEN Inc. en auteur van IEDEREEN Inc.).

2. Waar staan we

Op het gebied van SDG 10 doet Nederland het t.o.v. omringende landen en wereldwijd op het eerste gezicht relatief goed, ook omdat ons land een breed sociaal vangnet en sociale voorzieningen heeft en toegankelijk onderwijs en gezondheidszorg biedt voor iedereen. Hoewel wet- en regelgeving iedereen weliswaar dezelfde toegang geven, zijn daarmee de uitkomsten en kansen voor alle groepen – ook in Nederland – niet hetzelfde. Op bereikbaarheid en toegankelijkheid scoort ons land institutioneel dus relatief goed, maar een stap verder, op inclusiviteit van instituties is er ook in ons land nog een wereld te winnen.

In het onderwijs is er bewezen onderschatting van kinderen die uit gezinnen met ouders met practische opleidingen en recent onderzoek van SEO toonde aan dat naast je ouders ook de wijk waar je woont van grote invloed zal zijn op het inkomensniveau dat je later hebt. Dus dat je afkomst, wie je ouders zijn en waar je woont, je kansen bepalen.

Op het gebied van de arbeidsmarkt en media ondervinden veel mensen met migratieachtergrond, jongeren, ouderen en vrouwen discriminatie door werkgevers en werving en selectiebureaus, die online nu ook in algortimen verankerd wordt, die veelal onbewust en onbedoeld is maar waarin beperkende stereotype denkbeelden kansen beperken.

En in de gezondheidszorg blijkt (ook weer onbedoeld en onbewust) het mannelijk lichaam als norm te zijn genomen en is er zodoende minder kennis over vrouwen, zij leven in Nederland ook minder jaren in goede kwaliteit van leven dan in andere landen, hoewel ze wel ouder dan mannen worden. Ook over de specifieke gezondheid van mensen met verschillende seksuele voorkeuren, of een migratie achtergrond is minder kennis, dan over cis/hetero, witte clienten.

Op al deze domeinen is tot nu toe een beleidstekort. Er wordt nu onterecht door bestuurders en beleidsmakers vanuit gegaan dat Artikel 1 in combinatie met bereikbare en toegankelijke instituten ook in gelijke kansen en uitkomsten voor iedereen zullen voorzien en onvoldoende rekening gehouden met ieders verschillende rollen, behoeften, startposities.

Op onderstaande vijf domeinen moet met ingang van een volgende regeerperiode gericht inclusiviteitsbeleid worden ontwikkeld en geimplementeerd bij bestuurders. De ranking van domeinen is tot stand gekomen in een aantal expertsessies, op basis van in welk domein het meest impact is te boeken om ongelijkheid te verminderen, met haalbare interventies. De belangrijkste domeinen om ongelijkheid in NL te verminderen zijn:

  1. Onderwijs (link naar SDG 4, Giuseppe van der Helm)
  2. Arbeidsmarkt, SDG 8 (link naar Alexandra van Selm, Mariette Hamer)
  3. Media (mogelijk gelieerd aan SDG 16, inclusieve instituties, zoals publiek media?)
  4. Gezondheid (link naar SDG 3, naar Lindy van Vliet)

Concreet voorbeeld uitgelicht: Agendering/samenwerking Inclusief onderwijs, vanuit SDG 10 en SDG 4:

Rond het thema inclusief onderwijs is in 2019 een aantal expertsessies georganiseerd om mogelijke interventies te verzamelen die bijdragen aan het creëren van inclusief onderwijs: een concreet voorbeeld hoe de regering op het gebied van onderwijs haar verantwoordelijkheid kan nemen om actief ongelijkheid te verminderen, in het belang van alle kinderen. Op 7 mei 2020 heeft de laatste van deze expertsessies plaatsgevonden en is de meest kansrijke interventie met onderwijsprofessionals besproken en vastgesteld. Daarop zal vervolgens een passende actie, project of alliantie worden opgestart in samenwerking met het Lab voor Toekomstige Generaties, die er vanuit de waarnemend Ombudspersoon een uitspraak in het belang van toekomstige generaties over voorbereid. Zeer waarschijnlijk zal die gaan oproepen tot een radicaal andere inrichting van het basisonderwijs om de basisschool meer in te gaan richten als een ontwikkelplaats, die alle kinderen de kans geeft de beste versie van zichzelf te ontwikkelen, met kennis en vaardigheden, in plaats van hen louter klaar te stomen voor de ‘hoogst mogelijke positie’ in de huidige samenleving. Met een pleidooi door de Ombudspersoon voor Toekomstige Generaties voor het omzetten van leerplicht naar ontwikkelrecht.

3. Waar willen we heen

Milestones 2021

  • (januari/februari 2021, uitspraak van waarnemend Ombuds/Lab Toekomstige Generaties over het belang van Inclusief beleid? Voor een minister van Inclusiviteit?)
  • maart 2021; verkiezingen, Inclusiviteit/ongelijkheid verminderen is een speerpunt in de verkiezingen, te meten aan of het is opgenomen in partijprogramma’s, trending in het maatschappelijk debat
  • mei 2021; SDG Update, per domein aandachtspunten Inclusiviteit/ongelijkheid verminderen gereed
  • najaar 2021; regeerakkoord waarin Inclusiviteit aantoonbaar als regeringsverantwoordelijkheid wordt genomen (bijvoorbeeld met een Minister van Inclusiviteit/duurzaamheid, of met belelid op bekwame SDG focal points of met x maal geraadpleegde Inclusieve beleidsdenktank)
  • als dit niet gerealiseerd wordt in het regeerakkoord, volgt nu verscherpte agendering hiervan via maatschappelijke druk en oppositiepartijen, tot aan de volgende verkiezingen maart 2025, waarin Inclusiviteit/ongelijkheid verminderen aantoonbaar als regeringsverantwoordelijkheid wordt genomen, zie boven.

DOEL:

In 2021 (of uiterlijk in 2025) is inclusiviteit/ongelijkheid verminderen een regeringsverantwoordelijkheid geworden, alleen dan kunnen bij de verkiezingen van 2029 voldoende vooruitgang boeken op SDG 10.

4. Hoe komen we daar

Voor 2020/2021 is een focus gekozen op Nederland, om SDG 10 bij de regering te beleggen, dus een focus op SDG 10 subdoelen 10.1 tm 10.4. Daarvoor zullen twee nieuwe samenwerkingsverbanden geïnitieerd worden, zoals beschreven onder 1. NEDERLAND Inc. en onder 2. Inclusief onderwijs: van leerplicht naar ontwikkelrecht. Daarnaast onderhoudt de SDG 10-coordinator in 2020/2021 nauwe verbindingen met bestaande allianties en projecten, waarin bijvoorbeeld al linken bestaan met SDG 5 (in een tandem met WO=MEN), SDG 8 vanuit Project Inclusief werkgeverschap (8.5, 8.6, 8,8) en SDG 16 (16.7), die gelieerd aan onderstaande SDG 10 (10.1 tm 10.4) doelen. Zoals bijvoorbeeld:

10.1 INKOMENSTOENAME VAN DE ONDERSTE 40%

De CBS Monitor Brede Welvaart (2018) toonde aan dat welvaart in Nederland weliswaar steeds groter wordt maar niet iedereen daar gelijk in meedeelt, met name lager opgeleiden en vrouwen en mensen met een migratie achtergrond profiteren minder dan hoogopgeleiden en mannen. SCP vond in onderzoek dezelfde groepen ‘achterblijvers’ ten opzichte van een gevestigde orde die juist voordelen stapelt in verschillende vormen (financieel-, gezondheids-, sociaal kapitaal).

De vijfjarige Alliantie Samen werkt ’t richt zich op kwetsbare doelgroepen vrouwen en is een partnership van Ministerie OCW, WO=MEN, Clara Wichman, Movisie, Nederlandse Vrouwenraad. Penvoerder is WOMEN Inc. Deze Alliantie is tevens gelieerd aan SDG 5/ Gender equality.

Er vindt een verkenning plaats of er nog andere projecten/allianties zijn die zich juist op deze twee doelgroepen richten, laagopgeleiden en vrouwen. Zoals JOB die labeling van MBO-er als student voor elkaar kreeg en reframing van laagopgeleiden en hoogopgeleiden naar practisch en theoretisch geschoolden.

10.2 IN 2030 IEDERS SOCIALE, ECONOMISCHE EN POLITIEKE INCLUSIE VERSTERKEN EN STIMULEREN

In 2019 start WOMEN Inc. met een project INCLUSIEF WERKGEVERSCHAP. Doel: met werkgevers samen te bepalen hoe zij zelf kunnen bijdragen aan een meer inclusieve arbeidsmarkt, waaraan iedereen optimaal bijdraagt, ongeacht leeftijd, geslacht, handicap, ras, seksuele voorkeur. Dat is nu nog zeker niet het geval. Mensen met een ‘andere’ afkomst worden bij voorbaat veel minder vaak uitgenodigd voor sollicitatiegesprekken. Dit programma wordt gesteund door Goldschmeding Foundation (Looptijd 2019/2021). Dit project vormt een denktank van 10-20 bedrijven die als INCubators optreden. en een Coalitie van Stakeholders in dit project zijn (koepels van) beleidsmakers en werkgevers uit bedrijfsleven en overheden, zoals MVO Nederland, Diversiteit in Bedrijf, SER. Via Goldschmeding Foundation worden verder platforms en representanten betrokken vanuit NL2025, Maatschappelijke Alliantie, Toekomst van de Arbeid en Agape in het bedrijfsleven betrokken. Dit project draagt tevens bij aan SDG 8 (8.5, 8.6, 8,8).

WOMEN Inc. heeft al in 2018 een keten gevormd van de verschillende partijen die zich bezighouden met de doorstroom van vrouwen naar de top: Keten Topvrouwen, Talent naar de Top, Stichting Topvrouwen en Equileap (en per 2020 ook Diversiteit in bedrijf) Wij maakten in 2019 samen het manifest #equality2020, dat door meer dan 1500 individuen en een partij als VNO-NCW is omarmd. Ook de net gestarte Alliantie Culturele Diversiteit in de Top (een initiatief van onder meer SER, Diversiteit in Bedrijf, Talent naar de Top) zal worden betrokken. Vanuit het project PIW is in 2019, paralel aan het SER advies over diversiteit, inclusie en quota een sociale kaart van het huidige aanbod van de ketenpartners opgemaakt om dat voor werkgevers te ontsluiten, SER onderzoek momenteel in afstemming met de keten of zij als etalage of huis van diversiteit en inclusie werkgevers beter kan gaan faciliteren het juiste aanbod te vinden, voor hun diversiteit en inclusie uitdagingen.

10.3: WEGWERKEN DISCRIMINERENDE WETTEN, BELEID EN PRAKTIJKEN en 10.4: BELEID VOEREN DAT TOT GELIJKHEID LEIDT (LONEN/FISCALITEIT/SOC.VANGNET)

Equal Pay In samenwerking met Ministerie OCW en Ministerie SZW, voert WOMEN Inc. campagne onder de titel WAAR IS MIJN DRIE TON? #loonkloof. Jaarlijks worden rondom Equal Pay Day in november vrouwen, werkgevers en de Rijksoverheid aangesproken, nu ook met een lobby voor wet- of regelgeving dat tot meer transparantie leidt over loonverschil tussen mannen en vrouwen. Eerder boekte WOMEN Inc. met deze multi stakeholder-aanpak al een doorbraak in verruiming vaderschapsverlof per 1 januari 2019, samen met Rutgers.

Lab Toekomstige Generaties Wil beleidsmakers en bestuurders meer toekomstbewust maken door het doen van uitspraken in naam van Toekomstige Generaties door een waarnemend Ombudspersoon, die gefaciliteerd wordt door een Toekomstraad en Onderzoek. Het Lab TG gaat per 2019 met een aantal pilotcases van start, waarvan er een een focus zal hebben op inclusief onderwijs. Waar moeten beleidsmakers NU rekening mee houden om te zorgen dat Toekomstige Generaties optimaal kunnen deelnemen aan al deze facetten van de samenleving? (SDG 16.7).

5. Hoe is de voortgang

Het plan van aanpak met milestones wordt op 14 mei verstuurd naar SDG Alliantie om per 20 mei volgens plan van start te kunnen gaan, binnen de kaders die er nu vanuit SDG charter geschapen zijn en verbindingen die er nu vanuit het (net)werk vanuit de SDG coordinator gelegd zijn en kunnen worden. Er wordt parallel hieraan door de SDG coordinator nog gezocht naar extra financiering, om sneller meer impact, slagkracht te kunnen hebben. Als dat lukt, kan er met de volgende KPI’s concreet vooruitgang/impact geboekt en gemeten worden:

X aantal partijen (ngo’s, diversiteitsafzenders en sdg coordinatoren) die de boodschap ondersteunen

X aantal politieke partijen die die SDG 10 boodschap zichtbaar omarmen

X aantal politieke partijprogramma’s waarin die SDG 10 boodschap is opgenomen

X aantal keren dat leergang/training biasbewustzijn/inclusief besturen/beleidsmaken wordt gedaan

X aantal keren dat het belang van SDG 10 benadrukt wordt in wederopbouw of beleid bij nieuwe corona golf

X aantal keren trending in maatschappelijk debat in periode september 2019 tm september 2020

Dat boodschap SDG 10 en/of andere (sociale) SDG’s in regeerakkoord voorkomt

Dat er een concrete maatregel (minister van Inclusiviteit, bekwame SDG focal points/directies)

[1] Dit sluit aan bij perspectief van multidimensionale armoede, waarbij ik de SDG’s 1. armoede en 2. honger behalve als thema ook lieer aan bevolkingsgroepen die nu het meest kansarm zijn, lage sociaal economische status (SES).

Pin It on Pinterest