De afgelopen week was ik met collega’s een aantal dagen in New York. Virtueel weliswaar, maar toch was het nuttig en inspirerend.

Door nationaal SDG-coördinator Sandra Pellegrom

Ieder jaar evalueren de Verenigde Naties (VN) hoe de wereld ervoor staat in het bereiken van de SDG’s. Secretaris-Generaal António Guterres publiceert een rapport, dat gepresenteerd wordt tijdens het jaarlijkse SDG-Forum van de VN, het High Level Political Forum (HLPF).

Normaal gesproken komen ministers, experts, diplomaten en allerlei betrokken organisaties naar het forum in New York om in de vergaderzalen van het VN-gebouw de balans op te maken ten aanzien van verschillende SDG-uitdagingen. Net als vorig jaar was het dit keer virtueel, maar de vaart en scherpte zat er goed in.

We liepen al achter in het behalen van de SDG’s wereldwijd, maar corona zet veel landen veel verder op achterstand.

Dit jaar stonden zowel het rapport als het forum in het teken van COVID. Digitaal surfend van UN Web TV naar Zoomlinks voelde ik de urgentie echt binnenkomen. Misschien juist omdat je via Zoom directer door de sprekers wordt aangesproken.

Wereldleiders zoals president Macky Sall van Senegal, Kristalina Georgieva van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de baas van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) Ngozi Okonjo-Iweala wonden er bij de openingssessie geen doekjes om: we liepen al achter in het behalen van de SDG’s wereldwijd, maar corona zet veel landen veel verder op achterstand.

2021 SDG Rapport

Ook vorig jaar was tijdens het HLPF in juli al duidelijk dat corona ernstige gevolgen heeft. Maar nu, anderhalf jaar na het uitbreken van de crisis, is veel scherper te zien hoe de lockdowns uitwerken op verschillende doelen. Het 2021 SDG-rapport van Guterres is dan ook geen vrolijke kost.

Guterres vindt dat de herstelmaatregelen tot nu toe onvoldoende, niet eerlijk verdeeld en te weinig op duurzame ontwikkeling gericht waren. Hij vreest dat de gevolgen van corona decennia aan vooruitgang in ontwikkelingslanden kunnen wegvagen. De dringende transitie naar een meer groene en inclusieve economie dreigt verder vertraagd te worden.

Het rapport schetst de ongelijke effecten van corona tussen en binnen landen. Voor het eerst in lange tijd zagen we in 2020 een toename van extreme armoede. Het aantal mensen dat honger leidt is door corona met tussen de 83 en 132 miljoen gestegen. Geweld tegen vrouwen nam toe in de pandemie, en veel meer kinderen verlieten school vroegtijdig. Het risico op kinderarbeid en kindhuwelijk wordt door de crisis vergroot.

Voor het eerst in lange tijd zagen we in 2020 een toename van extreme armoede. Het aantal mensen dat honger leidt is door corona met tussen de 83 en 132 miljoen gestegen.

Zo’n 1,6 miljard informele banen worden bedreigd, voornamelijk in ontwikkelingslanden. Kleine eilandstaten zijn meestal afhankelijk van toerisme voor inkomsten en worden keihard getroffen. En zo gaat het rapport nog even door. Op vrijwel elke SDG is wel een negatief effect te zien. Intussen, zo schrijft de SG, is de klimaatcrisis al begonnen nu de gemiddelde temperatuur inmiddels 1,2 graden hoger ligt dan in de pre-industriële tijd.

Het goede nieuws is dat de economie in 2021 begint te herstellen. Voor veel landen zal dat herstel echter nog zeker één of twee jaar op zich laten wachten. In die tijd kunnen veel mensen in die landen weer vele jaren op achterstand komen als overheden daar niet in staat zijn de helpende hand te bieden.

Wat ontwikkelingslanden nodig hebben, is toegang tot vaccinaties, toegang tot markten en toegang tot financiële middelen om sociale vangnetten en herstel te kunnen verzekeren, benadrukte het hoofd van de VN-commissie voor Afrika, Vera Songwe. Net als Guterres riepen vrijwel alle sprekers in verschillende sessies op tot wereldwijd investeren in groen en inclusief herstel, en daarbij de handen ineen te slaan.

Nederland

Nederland heeft als rijk land de coronacrisis relatief goed kunnen opvangen. In de jaarlijkse CBS-rapportage (Monitor Brede Welvaart en SDG’s van 19 mei 2021) zijn op basis van de 2020 cijfers nog maar weinig scheurtjes in onze welvaart te zien. De economische groei viel terug en mensen beoordelen de kwaliteit van hun leven lager. Tegelijkertijd waarderen mensen hun gezondheid bijvoorbeeld meer.

Nederland heeft als rijk land de coronacrisis relatief goed kunnen opvangen.

Wat corona op langere termijn zal doen met de Nederlandse SDG-scores is nog niet duidelijk. Jongeren maken zich zorgen, omdat zij geraakt worden door een stapeling van achterstanden die zonder extra steun moeilijk zijn in te lopen.

Positief is dat kansenongelijkheden en andere kwetsbaarheden van bepaalde groepen door COVID scherper in beeld kwamen, waardoor er nu meer aandacht voor is in de politieke arena. Dat kan op termijn de inzet op SDG-doelen als armoede, onderwijs, ongelijkheid en waardig werk versterken.

Een voorbeeld is het voorstel van PvdA en CU enkele weken terug om in 2030 kinderarmoede in Nederland te halveren. Of de toenemende kritiek op bedrijven die onvoldoende zekerheid aan hun (flex)werkers geven. Ook Nederland staat de komende jaren flinke uitdagingen op vlak van coronaherstel te wachten, naast de noodzaak om de transities naar duurzaamheid te versnellen op een manier waarbij de lasten eerlijk(er) verdeeld worden.

De risico’s zijn van ons allemaal

Dat mag echter niet leiden tot een focus op alleen onze eigen problemen. De wereldwijde achteruitgang op vlak van de SDG’s heeft ook gevolgen voor ons in Nederland en in Europa. Vaccinatieongelijkheid zorgt niet alleen voor ongelooflijk veel menselijk leed in landen die achterblijven, maar geeft ook nieuwe virusvarianten een kans.

In juni 2021 werden er in Europa en Noord Amerika zo’n 68 vaccins toegediend per 100 mensen. In Sub-Sahara Afrika was dat minder dan twee. Economisch en sociaal herstel in alle landen staat of valt met effectieve vaccinatie in alle landen.

In juni 2021 werden er in Europa en Noord Amerika zo’n 68 vaccins toegediend per 100 mensen. In Sub-Sahara Afrika was dat minder dan twee.

Nieuwe achterstanden in armoede, ongelijkheid en economische activiteit die landen oplopen worden erger naarmate de crisis voortduurt. Daarmee ook het risico dat overheden zodra het weer kan hun beperkte middelen vooral op groei zullen richten, niet zozeer op duurzame groei.

Als we hier geen helpende hand bieden om duurzaam investeren mogelijk te maken, dan schaden we onze gezamenlijke kans om klimaatverandering en biodiversiteitsverlies te stoppen. Het VN-ontwikkelingsprogramma UNDP luidde begin dit jaar de noodklok: we moeten juist ontwikkelingslanden steunen om economisch te kunnen groeien zonder de enorme aanslag op de planeet die de groei van Westerse landen in het verleden heeft veroorzaakt.

Grotere ongelijkheid leidt ook tot meer COVID-besmettingen. Sociaal beleid is dus een slimme investering in ieder land.

Toenemende armoede en ongelijkheid, tot slot, maken de wereld instabieler en daar ondervindt iedereen de nadelen van. Bovendien kost het economische kansen en productiviteit, omdat mensen niet hun volle talent kunnen bijdragen. Grotere ongelijkheid leidt ook tot meer COVID-besmettingen, zo laat recent onderzoek zien.

Sociaal beleid is dus een slimme investering in ieder land. De Pakistaanse minister van armoede Sania Nishtar gaf tijdens het HLPF aan waarom: “het sociale vangnet van vandaag is ons menselijke kapitaal van morgen”.

SDG’s als kompas

“De SDG’s zijn nu belangrijker dan ooit”, zegt António Guterres. De centrale boodschap van het HLPF 2021 aan overheden, hulporganisaties, NGO’s, bedrijven en andere organisaties was duidelijk: de SDG’s vormen ons plan voor een weerbare, duurzame en inclusieve samenleving. Compleet en samenhangend. Het plan dat ons kan helpen wereldwijd samen beter uit de crisis te komen. Laten we het dan ook gebruiken.

Sandra Pellegrom is nationaal SDG-coördinator. Volg haar op LinkedIn en Twitter om op de hoogte te blijven van haar werk richting het behalen van de SDG’s in Nederland.

Pin It on Pinterest