Afgelopen week werden de Filipijnen getroffen door tyfoon Mangkhut, daar Ompong genoemd. Zeker 65 mensen zijn omgekomen, maar de verwachting is dat dit aantal nog zal stijgen. Mijn eerste gedachte hierbij was dat deze mensen zouden zijn overleden door omvallende bomen of ingestorte gebouwen. Al helemaal omdat de kwaliteit van woningen en infrastructuur in de Filipijnen behoorlijk achterblijft bij wat wij in Nederland gewend zijn. Nu las ik echter dat vrijwel alle slachtoffers zijn omgekomen door modderstromen in bergachtige gebieden, wat dus niet zo zeer te maken heeft met de hoge windsnelheden, maar met de hoeveelheid regenval in deze gebieden.

Het gevaar van modderstromen heeft alles te maken met de hoeveelheid water die de bodem kan verwerken. Wanneer er in een gebied bos groeit zullen de wortels van de bomen de grond bij elkaar houden en de regen die valt opnemen. Als een bosrijk gebied echter gekapt wordt, voor bijvoorbeeld landbouw, wordt de grond wanneer deze braak ligt niet bij elkaar gehouden. Als er dan in korte tijd veel regen valt bestaat het risico dat de bodem het water niet op kan nemen en de grond verschuift. Zo ontstaat in bergachtige gebieden dan een modderstroom. Zeker nu verwacht wordt dat door klimaatverandering en de opwarming van het zeewater vaker tyfoons voor zullen komen, is het belangrijk om duurzaam met de bodem om te gaan om zo de kans op modderstromen te verkleinen.

“Als er in korte tijd veel meer regen valt is het maar de vraag of het riool dit aan kan, of dat er straten onder water zullen lopen.”

Dit alles draait om de vraag: hoeveel kan de bodem aan? In breder perspectief is dit voor ons allemaal belangrijk om over na te denken. Het lijkt misschien een ver-van-je-bed-show, een tyfoon in Azië, maar extreem weer kan ook in Europa voorkomen. Dit zal in de toekomst zelfs vaker voor gaan komen dan nu het geval is. Denk bijvoorbeeld aan de windhoos net over de grens in Duitsland die daar in mei veel schade aanrichtte. Of de storm Zorba die dit weekend Griekenland aandeed als gevolg van de opgewarmde Middellandse Zee. Klimaatverandering gaat ook effect hebben op het weer in Nederland.

De verwachting is dat het weer in Nederland natter, droger en warmer wordt. Enerzijds zullen we warme, droge periodes kennen, zoals we deze zomer al hebben meegemaakt. Deze kunnen een bedreiging vormen voor de Nederlandse landbouw, omdat er niet genoeg regen valt om de gewassen te onderhouden. Anderzijds zullen we ons moeten voorbereiden op veel intensievere regenval in korte tijd. Maar zijn wij daar wel op voorbereid? Ook dit is verbonden aan de vraag hoeveel de bodem aankan.

“Klimaatverandering voor Nederland betekent niet alleen een hogere zeespiegel en warmere zomers. Het creëert ook problemen voor de bodem die vragen om creatieve en innovatieve oplossingen.”

Het is belangrijk om na te denken wat deze ontwikkeling gaat betekenen voor het stedelijk gebied in Nederland. In de natuur kan de bodem namelijk de neerslag -tot op zekere hoogte- opnemen. In de steden is dit niet het geval. Hier zal neerslag zich via daken, regenpijpen en straten naar het riool bewegen. Maar als er in korte tijd veel meer regen valt is het maar de vraag of het riool dit aan kan, of dat er straten onder water zullen lopen. Nu meer mensen naar steden trekken is dit extra urgent. Hoe kunnen wij steden, en dan vooral ook nieuwe woonwijken, zo ontwikkelen dat er ruimte overblijft om regenwater op te vangen? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we niet in een ‘concrete jungle’ gaan leven?

Het is goed om het gesprek hierover op gang te houden. De overheid denkt al na over, onder andere, parken en meer groen in steden om de waterberging daar ook in de toekomst veilig te stellen. Het lijkt mij belangrijk en noodzakelijk om onder ogen te zien dat klimaatverandering voor Nederland niet alleen een hogere zeespiegel en wellicht warmere zomers betekent. Het creëert ook problemen voor de bodem die vragen om creatieve en innovatieve oplossingen. Hoe meer mensen meedenken over oplossingen voor waterberging in stedelijke gebieden, hoe beter.

 

Foto: Wikimedia Commons

Pin It on Pinterest