Loop een willekeurige supermarkt binnen en je staat paf van alles wat nog niet duurzaam is. Er zijn heus wel verpakkingsvrije winkels, en je kunt naar Ekoplaza of de bio-boer gaan, maar die opties zijn niet voor iedereen betaalbaar of bereikbaar. Nog niet. In deze blog deel ik trends die in de markt spelen en geef ik tips om de duurzaamheid van je dagelijkse boodschappen te vergroten.

Sommige supermarktketens denken gelukkig wel degelijk na over duurzaamheid. Zo heeft een supermarkt in Wageningen sinds kort bijvoorbeeld een speciaal verspillingsschap met producten gemaakt van tomaten, komkommers, pompoenen en broodresten die anders weggegooid zouden worden. De landelijke campagne DOE MAAR LEKKER DUURZAAM, waar een supermarkt bij betrokken is, wil consumenten in aanraking brengen met duurzame producten. En de ‘online shoppers’ kunnen tegenwoordig terecht bij Picnic. Zij leveren de boodschappen af met elektrische bezorgwagens, en kopen alleen producten in die daadwerkelijk besteld zijn. Zo probeert de digitale super te voorkomen dat ze producten moeten weggooien die niet verkocht zijn (maar al wel bij hen in de opslag liggen).

Overheid

Ook de overheid ziet dat er iets moet veranderen. Zo komt er in 2021 statiegeld op kleine plastic flessen, tenzij de verpakkingsindustrie de komende twee jaar negentig procent van de weggooi-flesjes hergebruikt. Met een beetje geluk kunnen we tegen die tijd al het PET-afval upcyclen vanuit de markt en het inzetten voor de ontwikkeling van duurzamere voedselverpakkingen.

Het kabinet steunt daarnaast de ambitie van bedrijven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen om uiterlijk in 2030 de hoeveelheid voedsel te halveren die door huishoudens, bedrijven en in de horeca wordt weggegooid. Dit gebeurt onder andere via de Taskforce Circular Economy in Food en via de campagne Samen tegen verspilling (#samenminder).

Consumenten

Gelukkig zitten consumenten zelf ook niet stil. Er zit een stijgende lijn in de totale consumentenbestedingen aan duurzaam voedsel. Wat mij betreft zet deze lijn flink door, zodat zowel de markt als de overheid er niet meer onderuit kunnen dat duurzame boodschappen de norm horen te zijn. Initiatieven voor en door consumenten schieten als (op koffieprut gekweekte) paddenstoelen uit de grond.

Neem de duurzame supermarktgids. Daar kun je uitzoeken hoe je milieubewust boodschappen kunt doen. Zo ontdek je dat drank voor 14% van de klimaatbelasting van voedingsmiddelen zorgt en rijst een achtste van de methaanuitstoot voor z’n rekening neemt. Auw… Ik voel ’m (ook). Gelukkig krijg je naast een digitale tik op de vingers ook een paar alternatieven die je de volgende keer in je mandje kan doen.

De app van Questionmark is handig tijdens het boodschappen doen. Questionmark vindt dat je recht hebt te weten wat je koopt, en wat je voeding betekent voor het milieu, mensenrechten, dierenwelzijn en gezondheid. Scan simpelweg een barcode om te zien hoe duurzaam een product is. Appeltje-eitje.

Plantaardig

Alhoewel, eitje… Je kunt beter wat vaker plantaardig eten. De vleesprijs in de supermarkt is aanzienlijk lager dan de ‘echte’ prijs ervan, berekende adviesbureau CE Delft, en dat gaat ten koste van onze planeet. Vlees, zuivel en eieren zijn eigenlijk geen duurzame boodschappen. De wereldwijde veehouderij is volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN verantwoordelijk voor 14,5 procent van alle uitstoot van broeikasgassen. Wat betreft water wordt wereldwijd ongeveer een kwart ervan gebruikt voor het maken van dierlijke producten. En dan heb ik het nog niet eens over de ontbossing (om dierenvoer te maken), mensenrechten en vervuiling (van rivieren) gehad.

De makkelijkste manier om duurzaam boodschappen te doen is misschien wel door een klein beetje extra moeite te doen, en intussen meer te leren over de producten die je koopt. Of dat nu is met een app, door vaker een bezoekje te brengen aan (lokale) supers en boeren met oog voor duurzaamheid of door bewust bepaalde niet-duurzame producten te laten liggen, zoals vlees, zuivel en eieren.

Voor wie meer de diepte in wil, is deze recente studie van het Planbureau voor de Leefomgeving over perspectieven op duurzaam voedsel een aanrader! Het is een boeiend vraagstuk, hoe je duurzaam boodschappen doet, maar gelukkig steeds beter te behappen. Dus zet je tanden er maar in.

Afra de Leeuw is freelancer en schrijft, redigeert, post, tweet, mailt, organiseert, drinkt koffie en meer. Ze houdt zich bezig met duurzaamheid, (duurzaam) ondernemen, de SDGs, sport en voeding. Naast (online) communicatie en journalistiek is ze actief lid van het kernteam van Jonge Krachtenbundelaars, hét netwerk voor young fessionals over de SDGs.

Pin It on Pinterest