Je zult er misschien niet snel een tweet aan wijden, maar toch verdient biodiversiteit onze aandacht. Alles hangt ermee samen: onze voeding, medicijnen en zelfs die waterfles die je overal mee naartoe sleept. Vandaag is het de Internationale Dag van de Biodiversiteit.

Biodiversiteit is het totaalpakket aan levende organismen en systemen. Van wat we eten tot medicijnen, en zelfs die waterfles die je zo graag overal mee naartoe sleept: het is allemaal te herleiden tot biodiversiteit. Een rijke biodiversiteit levert ons namelijk een scala aan grondstoffen op voor nieuwe producten, vruchtbare bodems om voedsel op te verbouwen, en heilzame planten waar geneesmiddelen mee kunnen worden gemaakt.

Ook beschermt biodiversiteit ons klimaat: denk bijvoorbeeld aan bossen die koolstofdioxide opnemen. En biodiversiteit schijnt zelfs een positief effect te hebben op ons gevoel. We zijn productiever en voelen ons beter in een natuurlijke omgeving waarin verschillende planten en dieren aanwezig zijn. Maar hoe lang kunnen we nog gebruik maken en genieten van deze voordelen?

Ramp in wording

Het gaat niet goed met een groot deel van de insecten, dankzij een verlies aan leefgebieden het gebruik van pesticiden in de intensieve landbouw. Een ramp in wording, waarschuwt de wetenschap. Deze kleine beestjes zijn namelijk grote helden. Ze houden de bodem vruchtbaar en bestuiven de gewassen die we eten, om maar iets te noemen. Daarnaast zijn insecten voedsel voor veel vogels, vleermuizen en kikkers. It’s the circle of life! Het idee van een mooie zomerdag zonder vlinders, vogels, bloemen en bijen is voor velen een regelrechte nachtmerrie.

Verbod op gif

Als we hier iets aan willen doen, dan moet het systeem achter onze voedselproductie anders. Er is van alles mis met de intensieve landbouw. Gelukkig ziet de overheid dit ook. Zo stemde Nederland onlangs in met het voorstel om de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen met daarin werkzame stoffen uit de groep van neonicotinoïden (schadelijk voor bijen en hommels) in te perken. Ook de media besteedt steeds vaker aandacht aan de problematiek. Zo maakte De Monitor begin mei een aflevering over hoe de Nederlandse flora en fauna te lijden hebben onder de landbouw, en wat boeren en wetenschappers als oplossing zien voor dit probleem.

Volgens Dave Goulson, hoogleraar biologie aan de universiteit van Sussex in Engeland, zit de oplossing ‘m in een combinatie van landbouw en bosbouw. “Meer mensen die voedsel gaan verbouwen, kleinschalige landbouw zonder gif en met bomen en wilde bloemen langs de akkerranden. Goed voor ons en voor de rest van het leven!”

Bye bye schadelijke bestrijdingsmiddelen en kunstmest

Nu heeft niet iedereen een akkerrand tot z’n beschikking, waaronder ikzelf, maar wat wel kan: trek de tegels uit je tuin of zet een plantenbak op het balkon met bijenvriendelijke planten. Of begin een insectenhotel. Gezellig! En als je toch bezig bent, meld je aan als pollinator.

Land en zee

Er gaat helaas nog meer mis, bijvoorbeeld in de bossen en oceanen. Grote tropische bossen worden bedreigd door de vraag naar grondstoffen als hout, palmolie en soja, maar ook naar goedkoop vlees (denk: grazende runderen en akkers om soja te verbouwen voor veevoer). Oceanen worden vooral bedreigd door overbevissing, vervuiling en klimaatverandering.

Partijen als Greenpeace, het WNF, maar ook bijvoorbeeld de Plastic Soup Foundation en Justdiggit maken zich hard voor de bescherming van deze ecosystemen. Ze vertellen op hun website wat ze doen en waarom, en wat jij kunt doen.

Welke consumententip in mijn ogen (en ook volgens het RIVM) de meeste potentie heeft? Draag een steentje bij via je bord en eet vaker plantaardig en biologisch. Bye bye schadelijke bestrijdingsmiddelen en kunstmest. De productie van vlees en zuivel heeft een enorm negatieve impact op het klimaat en het regenwoud, en het vervuilt de wateren. Vis eten gaat gepaard met een leegloop van de oceanen door overbevissing en bijvangst, en de verwoesting van koraalriffen. Kweekvis is meestal geen beter alternatief (in ieder geval nu nog niet). Viskwekerijen kunnen voor een serieus mestprobleem zorgen en omliggende wateren vervuilen. En een deel van de kweekvis wordt gevoerd met vismeel, gemaakt van… juist, in het wild gevangen vis.

Verwildering

Sta wat vaker stil bij jouw bijdrage aan de biodiversiteit. Het is veel meer dan een lastig woord. Dat weet ook George Monbiot, die in de prachtige TED Talk For more wonder, rewild the world pleit voor verwildering. Wolven geven meer leven dan dat ze nemen en de natuur kan ons gigantisch veel vertellen over het verleden, zo leert Monbiot ons. “The story rewilding tells us is that ecological change need not always proceed in one direction, it offers us a hope that our silent spring could be replaced by a raucous summer.”

Afra de Leeuw is freelancer en schrijft, redigeert, post, tweet, mailt, organiseert, drinkt koffie en meer. Ze houdt zich bezig met duurzaamheid, (duurzaam) ondernemen, de SDGs, sport en voeding. Naast (online) communicatie en journalistiek is ze actief lid van het kernteam van Jonge Krachtenbundelaars, hét netwerk voor young professionals over de SDGs.

Pin It on Pinterest